Coraz więcej dzieci trafia do ortodonty nie tylko z powodu wady zgryzu, ale też przez nawyki i funkcje, które wpływają na rozwój całego układu ustno-twarzowego. I tu pojawia się ważny temat, o którym nadal mówi się za rzadko: przygotowanie logopedyczne do leczenia ortodontycznego. Aparat może wyprostować zęby, ale jeśli nie zmienimy tego, co spowodowało, że zęby są krzywe, efekt może nie być trwały i drogie leczenie nie przyniesie oczekiwanego efektu.
Czym jest PSJ i dlaczego ma znaczenie?
PSJ, czyli pozycja spoczynkowa języka, to sposób, w jaki język układa się w jamie ustnej, gdy nie mówimy, nie jemy i nie połykamy.
Prawidłowa pozycja języka:
-
w szerokiej pozycji przednia część języka spoczywa na podniebieniu,
-
język nie napiera na zęby, nie wsuwa się między zęby,
Prawidłowa pozycja spoczynkowa wspiera rozwój szczęki, podniebienia i prawidłowy tor oddechowy.
Jakie skutki może powodować nieprawidłowa pozycja języka?
Nieprawidłowa PSJ (np. język leżący na dnie jamy ustnej lub napierający na zęby) może prowadzić do:
- wad zgryzu,
- problemów z połykaniem,
- wad wymowy,
- a nawet nawrotów wadliwego zgryzu po leczeniu ortodontycznym.
Jeśli pozycja języka jest nieprawidłowa, wówczas po zdjęciu aparatu zęby mogą wrócić do poprzedniego ustawienia albo leczenie się wydłuża.
Jak logopeda wspiera leczenie ortodontyczne?
Terapia logopedyczna to ważne wsparcie leczenia ortodontycznego. Aby wesprzeć leczenie ortodontyczne logopeda pracuje nad:
-
prawidłową pozycją języka,
-
fizjologicznym torem oddechowym (prze nos),
-
pomaga wypracować prawidłowy sposób połykania,
-
pomaga uzyskać optymalne napięcie mięśniowe w obrębie twarzy,
-
eliminuje szkodliwe nawyki (np. ssanie palca, nagryzanie warg, obgryzanie paznokci).
Kiedy zgłosić się do logopedy?
Najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego, ponieważ wtedy można przygotować aparat artykulacyjny i oddechowy i zwiększyć szansę na trwały efekt.
Opieka logopedyczna jest potrzebna także w trakcie leczenia ortodontycznego, zwłaszcza, gdy pacjent ortodontyczny:
-
ma trudności z połykaniem,
-
oddycha przez usta,
-
ma wadę wymowy,
-
język „wchodzi” między zęby,
-
pojawiają się napięcia w obrębie twarzy.
Dlaczego współpraca specjalistów jest tak ważna?
Najlepsze efekty daje współpraca: ortodonta + logopeda + pacjent ortodonty, a jeśli to dziecko to oczywiście także + jego rodzic. To właśnie połączenie tych wszystkich ogniw sprawia, że leczenie ortodontyczne daje skutki na stałe. Nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka może skutecznie sabotować leczenie ortodontyczne. A bez pracy nad funkcją, nawet najlepiej dobrany aparat nie da odpowiedniego i trwałego efektu.
Dlatego jeśli Twoje dziecko jest w trakcie lub przed leczeniem ortodontycznym – warto zadać sobie pytania: Czy oddycha prawidłowo, czy jego język pracuje tak, jak powinien? Jeśli nie – zapraszamy do nas! Skutecznie wesprzemy leczenie ortodontyczne